Brezhoneg Bro-Vear

« walc'hiñ »

Frazennoù kavet : 19

• 👂 🔗 hemañ zo arri da walc'hiñ ar boutailhoù !

  [...]

  il vient pour laver les bouteilles !

  Frazenn dastumet e-maez Bro-Vear
  Gant : Renea Sevenou (Henri), ganet e 1938 e Plouriou, o chom e Plouriou, tud bet ganet e Eviaz / Kerfod.

  Dastumer : Tangi (2025-02-13)

• 👂 🔗 Poull ar C'hristeien ! là ! Poull ar Griste... ouai, aze... pa oan... bugel, ma Doue, e oan o c'hoari aze, e oa ur stank aze ivez, ma vamm 'h ae da la... walc'hiñ he dilhad d'ar c'houlz-se, ha goude e vije kemeret ur plac'h d'ober 'ba ar gêr, ya, Poull ar Gristeien !

  [ˌpulaꝛˈhʁisˈte̞je̞n - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... - ... – ja - ˌpulaꝛˈgʁisˈte̞je̞n]

  Trebeurden

  Frazenn dastumet e-maez Bro-Vear
  Gant : Remi ar Moulleg, ganet e 1946 e Trebeurden, o chom e Bear, tud bet ganet e Plouared / Logivi-Plougraz.

  Dastumer : Tangi (2023-12-11)

• 🔗 en em walc'hiñ an dent

  non-n wèl i dè-n

  [nõn wɛl i dɛn]

  se laver les dents

  ???

  Dastumer : Julien

• 🔗 Ec'h an da walc'hiñ ma daouarn.

  An de wèl-i me dowo-n.

  [ã də wɛli mə dowon]

  Je vais laver mes mains.

  Gant : Ivona Toudig, ganet e 1934 e Kawan, o chom e Bear, tud bet ganet e Komfort / Prad.

  Dastumer : Julien

• 🔗 Ec'h an da walc'hiñ ma zreid.

  An de wèl-i me zrèyt.

  [ã də wɛli mə zʁɛjt]

  Je vais laver mes pieds.

  Gant : Ivona Toudig, ganet e 1934 e Kawan, o chom e Bear, tud bet ganet e Komfort / Prad.

  Dastumer : Julien

• 👂 🔗 memes evit en em walc'hiñ ha tout

  [...]

  même pour se laver et tout

  Gant : Mari Riou, ganet e 1944 e Plûned, o chom e Plûned, tud bet ganet e Plûned / Plûned.

  Dastumer : Tangi (2023-08-16)

• 👂 🔗 1. Poull ar C'hure 2. ah, Poull ar C'hure 1. 'ba ar bourk 2. 'ba ar bourk ya 1. Poull ar C'hure, ya 2. eñ a oa ur menaj mat ivez hañ ! 1. aze 'h ae ar person d'en em walc'hiñ sur a-walc'h ! Poull ar C'hure 2. ah, marteze ya !

  1. [ˌpul ˈhyˑɹe] 2. [a ˌpul ˈhyˑɹe] 1. [...] 2. [...] 1. [ˌpul ˈhyˑɹe - ja] 2. [...] 1. [... - ... - ˌpul ˈhyˑɹe] 2. [...]

  Planiel

  Frazenn dastumet e-maez Bro-Vear
  Gant :
  – Paol ar Yelleg, ganet e 1939 e Lezardrev, o chom e Lezardrev, tud bet ganet e Lezardrev / Planiel.
  – Paol Kariou, ganet e 1934 e Planiel, o chom e Lezardrev, tud bet ganet e Planiel / Planiel.

  Dastumer : Tangi

• 👂 🔗 « gortoz ! sell ! me 'h a da reiñ ul (louz ?) dit-te ! 'h ez da welet ! », me a garzhe d'ar stank, ha 'h aen da walc'hiñ ma zreid ha ma zraoù, ma c'hoaze war... 'ba an dour, 'ba an dour brein aze, lous, daon, en em lousaat an hini a raen ! « ha hast buan hañ ! kar bremañ-souden zo skol »

  [ˈgɔto̞s ˌsɛl - ˌme ha də ˌɹɛɲ ə ˈluːz ˌdiˑte - ˌhe̞s tə ˈwe̞ˑlət - me ˈgɑɹze də ˈstɑ̃ŋk - a ˌhɛn tə ˈwɛlxĩ mə ˈzɹɛjc a mə ˈzɹɛw - ma ˈhwɑːze waɹ bah ˈnduːɹ - bah ˌduˑɹ ˈbɹɛɲ ˌɑhe̞ - ˈluːs - dɑ̃w - nɔ̃n luˈsɑːd ni ˌɹɛn - a ˌhɑstə ˈbyˑən ɑ̃ - kaɹ bəˈzɔ̃m zo ˈskoːl]

  « attends ! tiens ! moi je vais te donner une raclée ! tu vas voir ! », moi je détalais à l'étang, et j'allais me laver les pieds et mes choses, assise sur... dans l'eau, 'dans l'eau saumâtre là, sale, dame, c'était me salir que je faisais !, « et dépêche-toi hein ! car tout à l'heure il y a école »

  ???

  Gant : Simona ar Bilhon, ganet e 1936 e Sant Laorañs, o chom e Bear, tud bet ganet e Bear / Bear.

  Dastumer : Tangi

• 🔗 Bichig rouz, pelec'h out bet ? - E Run-an-Gof o klask ma boued. - Oc'h ober petra e oa ar wreg ? - O walc'hiñ he beg. - Oc'h ober petra e oa ar vatezh ? - O frikañ patatez. - Petra a oa graet deoc'h ? - Chat ! Chat ! Chat ! Da logota !

  Bichit rous, pélèc’h out bét ? - Runeu go klask me bwét. - O pra wa wék ? - Gwali i bék. - O pra wa vateus ? - Frityan patateus. - Pra wa gwèt dac’h ? - Chat ! chat ! chat ! de logota !

  ['biʃic ʁus pe'lɛx ud bet] [ʁynø'go klask mə bwet] [or pʁa wa wrek] ['walhĩ i bek] [o:r pʁa wa 'vatəs] ['fʁitjã pa'tatəs] [pʁa wa gwɛd dax] [ʃat ʃat ʃat də lo'gota]

  Petit chat roux, où as-tu été ? - À Run-an-goff chercher ma nourriture. - Que faisait la femme ? - Elle faisait sa toilette. - Que faisait la bonne ? - Elle faisait de la purée. - Qu'est-ce qu'on vous a fait ? - Chat ! Chat ! Chat ! Va chasser des souris

  Du coq à l’âne Le chasse-Marée / ArMen Daniel Giraudon (P.197) : Bichanig ar Rouz, pelec’h out bet ? - E Kerfrawel klask ma boued. - Oc’h petra oa an aotrou ? - O fritiañ uoù. - Oc’h ober petra oa ar vatezh ? - O peilhañ patatez. - Petra teus bet ? Ma

  Gant : Ifig ar Bihan, ganet e 1915 e Bear, o chom e Bear, marvet e 2012, tud bet ganet e Bear /.

  Dastumer : Julien

• 🔗 Aet eo da walc'hiñ e varrikenn.

  èdè de wal i varit-yeun.

  [ɛdɛ də ’walhĩ i va’ʁitjən]

  Il est allé laver sa barrique [en cure de sevrage d'alcool.]

  DB : Il est allé suivre une cure de désintoxication au Bon Sauveur, ou, comme on dit sur la côte, il est allé faire un stage de voile à Bégard ! Petit dico de la piste en Bretagne Coop Breizh Martial Ménard page 17 : hennezh zo aet da walc’hiñ e varrikenn

  Gant : Daniel ar Bihan, ganet e 1950 e Bear, o chom e Bear, tud bet ganet e Bear / Bear.
  Bet neus labouret 'ba Penn-ar-Bed, ha desket traoù klevet eno

  Dastumer : Julien

• 🔗 Me 'h a da walc'hiñ plas an ti.

  Mé a de wel-hi plasenn ti.

  [me ha də ’wɛlhĩ plas ən ti]

  Je vais laver le sol.

  Gant : Ivona Toudig, ganet e 1934 e Kawan, o chom e Bear, tud bet ganet e Komfort / Prad.

  Dastumer : Julien

• 🔗 H an da walc'hiñ ma bizaj.

  h an de wèl-i ma vijeus.

  [hã də 'wɛlhĩ ma 'vi:ʒəs]

  Je vais laver mon visage.

  Gant : Ivona Toudig, ganet e 1934 e Kawan, o chom e Bear, tud bet ganet e Komfort / Prad.

  Dastumer : Julien

• 👂 🔗 Met an daol a oa aze bepred ha e vije pozet ur plad warni da walc'hiñ ar vaisselle, ha neuze e oa... e vijent laket da didourañ goude pelloc'h war ar plankenn quoi.

  [mɛ ’doːl wa ahe ’bɔpət a viʒə ’poːzə ’plaːd ’waʁni də ’walhi vɛsɛːl – a ’nœhe wa – viʒɛŋ ’lakə tə di’duːʁã ’guːde ’pɛlɔh waʁ ’plãŋkən kwa]

  Mais en tout cas, la table était là, et on y posait un plat pour laver la vaisselle, et alors on les mettait à égoutter ensuite plus loin sur la planche.

  Gant : plac'h, ganet e 1925 e Bear, o chom e Trezelan (Bear), marvet e 2021.

  Dastumer : Riwal

• 🔗 kerzh da 'n em walc'hiñ

  [kɛs tə nõn ’walhĩ]

  va te laver

  Gant : Lusiena ar C'harluer, ganet e 1928 e Bear, o chom e Bear, marvet e 2021, tud bet ganet e Tonkedeg / Plûned.

  Dastumer : Tangi

• 👂 🔗 da walc'hiñ ar bordoù prenestroù, da walc'hiñ euh... ar re zo en tu all d'ar prenestroù euh... ar mantelloù, ar reoù... ar reoù traoñ 'meus d'ober broustañ anezhe

  [də ’wɛlhĩ ’bɔrdʃo prɛ’neʃo də ’wɛlhĩ ə re zo ty al də brɛ’neʃo ə ə vɑ̃n’telo ə prɛ’neʃo viʃe ’lɑ:rə ze ə vɑ̃n vɑ̃n’telo rew rew tɾɔw møz do:r ’bɾustə nɛ:]

  pour laver les rebords de fenêtres, pour laver euh... ceux qui sont de l'autre côtés des fenêtres euh... les rebords, ceux... ceux du bas je dois les brosser

  Gant : Michel Talgen, ganet e 1951 e Plûned, o chom e Bear, tud bet ganet e Plûned.
  Brezhoneg brav ha distaget evel tud kozh-kozh, distummañ a ra geriennoù avat.

  Dastumer : Tangi

• 👂 🔗 oh met ne vije ket skoet kalz dour, daou... daou gelorniad dour a vije skoet du-mañ da walc'hiñ ar malouer

  [o mɛ viʃe kə ’skoət kɑlz du:r dɔw dɔw ge’lɔrɲəd du:r viʃe ’skoə ’dymɑ̃ də ’wɑlhĩ ə ma’luər]

  oh mais on ne jetait [mettait] pas beaucoup d'eau, deux... deux seaux d'eau qu'on mettait chez moi pour laver le moulin

  Gant : Michel Talgen, ganet e 1951 e Plûned, o chom e Bear, tud bet ganet e Plûned.
  Brezhoneg brav ha distaget evel tud kozh-kozh, distummañ a ra geriennoù avat.

  Dastumer : Tangi

• 🔗 o vont da walc'hiñ skouarnioù an hou emañ

  [fɔ̃n ’walhĩ ’skwɛrɲo nu: mɑ̃]

  il s'apprête à laver les lames de la houe

  Gant : Michel ar Bihan, ganet e Bear e Bear, o chom e Plouilio, tud bet ganet e Bear / Bear.

  Dastumer : Tangi

• 👂 🔗 an tambour a vije tennet er-maez pa vije achu da... da walc'hiñ

  [’ntɑ̃:buʁ viʒe viʒe ’tɛnə mɛ:s pe viʒe ’ɑʃy də də ’wɛlhĩ]

  on sortait le tambour quand c'était fini de... de laver

  Gant : Ifig Raoul, ganet e 1933 e Bear, o chom e Bear, marvet e 2020, tud bet ganet e Bear / Sant Eler.
  Marc'hadour machinoù oa, bet 'neus labouret partout 'ba Bro-Dreger ha Kerne-Uhel

  Dastumer : Tangi

• 🔗 'h an da walc'hiñ ma zreid a-raok

  [hɑ̃ də ’wɑlhi mə drɛjt ro:k]

  je vais laver mes pieds de devant [mes mains]

  Gant : Dominik Baodour, ganet e 1965 e Bear, o chom e Bear, tud bet ganet e Bear / Pleuzal.
  Kalz gerioù a vez distroet er familh (argot familial ?)

  Dastumer : Tangi